Cio¸ek, T. Matthew. 2019. Iný. arch. Stanis¸aw Karpiel (1926-2019): zalˆýek has¸a z dn. 13-21 lutego 2019 "https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis¸aw_Karpiel_(architekt)". Canberra: www.ciolek.com - Asia Pacific Research Online.
http://www.ciolek.com/PEOPLE/karpiel-s.html

Iný. arch. Stanis¸aw Karpiel (1926-2019):
zalˆýek has¸a z dn. 13-21 lutego 2019
"https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis¸aw_Karpiel_(architekt)Ó

[Page created: 27 Feb 2019. Page last updated: 27 Apr 2019.]

Edited by: Dr T. Matthew Cio¸ek

Google
 
Web ciolek.com

Stanis¸aw Karpiel (architekt)

Stanis¸aw Karpiel (ur. 10 listopada 1926 w Zakopanem, zm. 4 lutego 2019 w Bielsku-Bia¸ej) Ð polski architekt, skoczek narciarski, narciarz zjazdowy [1].

Data iÊmiejsce urodzenia
10 listopadaÊ1926Ê Zakopane
Data iÊmiejsce æmierci
4 lutegoÊ2019Ê Bielsko-Bia¸a
Miejsce spoczynku
Nowy Cmentarz, Zakopane (kwatera VI rz 2 gr 5) [9]
Zaw—d, zaj«cie
architekt, skoczek narciarski, narciarz zjazdowy

Rodzina i dom

Drugi syn Jana i Marii (zd. Suleja) Karpiel—w, brat Jana (1924-1933) [2] oraz Marii (?1928-).

W latach 1950tych J. i M. Karpielowie byli w¸aæcicielami zakopiaÄskiego gospodarstwa po¸oýonego mi«dzy potokiem Spadowiec na wschodzie, Drogˆ pod Reglami na po¸udniu, Drogˆ do Daniela na zachodzie i domem w¸asnym na p—¸nocy.

Stanis¸aw Karpiel urodzi¸ si«, wychowa¸, a nast«pnie ýy¸ i pracowa¸ g¸—wnie w Zakopanem. Mieszka¸ w zbudowanym ok. ? I wojny æwiatowej, a p—zniej dwukrotnie przebudowywanym przez siebie (ok. 1953 i ok. 1961) rodzinnym g—ralskim domu, niedaleko Wierszyk—w, przy Drodze do Daniela 3 [3], ok. 850 m poniýej dolnej linii Regli. Od lat 1920-tych pi«trowy dom Karpiel—w z oszklonˆ werandˆ i panoramicznym widokiem na Tatry Ð Kasprowy Wierch, Drog« pod Reglami, Giewont, Sarniˆ Ska¸k«, Czerwone Wierchy i üysanki Ð funkcjonowa¸ takýe jako pensjonat dla wczasowicz—w. Od wczesnych lat 1960-tych dom S. Karpiela zaczˆ¸ s¸uýy� jako pracownia architektoniczna oraz goæcinne schronisko dla coraz to liczniejszych przyjaci—¸ architekta i jego rodziny.

ûyciorys

Tw—rca obiekt—w sportowych w Polsce, Norwegii, Syrii i S¸owacji. Projektant i propagator plan—w zagospodarowania przestrzennego i projekt—w dla amatorskich i wyczynowych sport—w zimowych w Tatrach i Beskidach. Od 1954 cz¸onek wielu stowarzyszeÄ zawodowych i spo¸ecznych: Stowarzyszenia Architekt—w Polskich SARP (1954), Stowarzyszenia Historyk—w Sztuki SHS (1954) oraz Komisji Opieki nad Zabytkami Kultury i Ochrony Przyrody, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze PTTK (1954). W czerwcu 1948 S. Karpiel ukoÄczy¸ ostatni rok nauki w Technikum Budowlanym (d. Szkole Przemys¸u Drzewnego) w Zakopanem. Od pazdziernika 1948 do czerwca 1954 studiowa¸ na Wydziale Architektury, Akademia G—rniczo-Hutnicza w Krakowie (od lipca 1954, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Koæciuszki). W czerwcu 1954 uzyska¸ dyplom iný. mgr. arch. na podstawie pracy dyplomowej ãProjekt teatru i filharmonii we Wroc¸awiuÓ wykonanej pod nadzorem prof. J—zefa Ga¸«zowskiego, kierownika Katedry Kompozycji Architektonicznej, WA AGH. Jesieniˆ 1954 rozpoczˆ¸ prac« na stanowisku starszego projektanta w Pracowni Architektonicznej, Przedsi«biorstwo Konserwacji Zabytk—w PKZ w Warszawie. W p—znych latach 1950-tych pracowa¸ w Krakowie, a od 1961 r., w Zakopanem. W latach 1996Ð2010 by¸ za¸oýycielem i dyrektorem ãPracowni architektonicznej KARPLA Ð Stanis¸aw Karpiel ZakopaneÓ, kt—rej pracownikami w 2005 r. byli: mgr iný. arch. Tomasz Stopa na stanowisku architekta; mgr iný. arch. Tomasz PalusiÄski na stanowisku architekta; mgr iný. Franciszek Gruszka na stanowisku konstruktora budowlanego; mgr iný. Alicja Kowalska na stanowisku instalatora sieci wod.-kan.; mgr iný. J—zef NocoÄ na stanowisku instalatora uk¸ad—w elektrycznych; mgr iný. Kazimierz Czemerda oraz mgr iný. Andrzej Body na stanowisku kosztorysanta [3].

Kariera sportowa

Zimˆ 1945 zosta¸ pierwszˆ osobˆ, kt—ra wykona¸a skok na Wielkiej Krokwi po opuszczeniu Zakopanego przez Niemc—w (29 stycznia) [4]. W latach 1949Ð1953 cz¸onek polskiej kadry olimpijskiej [4]. W lutym 1949 zosta¸ srebrnym medalistˆ VIII akademickich mistrzostw æwiata w Szpindlerowym M¸ynie [5]. W czerwcu 1953 podczas zawod—w prowadzonych na s¸omianych matach skoczni Wis¸a-Malinka (Beskid ålˆski) S. Karpiel odnosi powaýnˆ kontuzj« barku i ¸okcia. Wypadek niweczy jego dalsze uczestnictwo w kadrze olimpijskiej, aczkolwiek nie wyklucza dalszych trening—w i zawod—w w narciarstwie zjazdowym [4].

Kariera zawodowa

Do æmierci w 2019 S.K. zdoby¸ ok. 40 lat doæwiadczenia [3] na wszystkich etapach projektowania nadzor—w i realizacji. Posiada¸ uprawnienia budowlane nr 361/4251 do projektowania (bez ograniczeÄ) w specjalizacji architektonicznej, status tw—rcy oraz uprawnienia konserwatorskie.

G¸—wne projekty i prace:

1960 Ð 1962
Projekt Zespo¸u Skoczni Narciarskiej Wielka Krokiew w Zakopanem na mi«dzynarodowe zawody FIS 1962 /w 1961 S.K. wygrywa konkurs 
na przebudow« skoczni Wielka Krokiew [4], 1962 realizacja projektu w zespole KBPBBP, prac. TZ w Zakopanem/ [3].

1964
Udzia¸ w projektowaniu w pracowni projektowej prof. Frode Rinnanai TwetenÕa, przy opracowaniu: planu zagospodarowanie tras
biegowych przy zespole Skoczni Narciarskiej Holmenkolen w Oslo w Norwegii oraz projekt pawilonu sportowego dla
sportowc—w i reporter—w. Projekt oærodka turystycznego w Dombos Ð ærodkowa Norwegia /obiekty zrealizowane/[3].

1965 Ð 1974
Odlewnia ûeliwa w W«gierskiej G—rce (generalny projektant), przebudowa odlewni nr I i II, projekt odlewni nr III [3].

1965 Ð 1981
Praca w Krakowskim Biurze Projektowo Badawczym Budownictwa Przemys¸owego KBPBBP w Krakowie.

Plan zagospodarowania, dom kultury, stadion sportowy z wieýami oæwietlenia 50m, p¸ywalna kryta i otwarta, lodowisko kryte 
/obiekty zrealizowane/ [3].

1969
Plan Zagospodarowania Centrum üyýwiarstwa w Zakopanem, otwarty stadion ¸yýwiarski jazdy szybkiej na lodzie, pawilony [3].

1973 Ð 1974
Fabryka nart ãPolsportÓ w Szaflarach [3].

1973 Ð 1975
Kolej krzese¸kowa Goryczkowa-Kasprowy, plan zagospodarowania z obiektami architektonicznymi [3].

1974 Ð 1975
Fabryka tekstylna w Bi¸goraju [3].

1974 Ð 1980
Wsp—¸udzia¸ w opracowaniu Studium Zagospodarowania TatrzaÄskiego Parku Narodowego TPN [3].

1975, jesieÄ Ð 1986
Na uýytek planowanej sieci niewielkich, ma¸o kosztownych i ma¸o szkodliwych dla otaczajˆcego krajobrazu schronisk g—rskich, 
ãbac—wekÓ PTTK (inicjatywa dzia¸acza PTTK, Edwarda Moska¸y), S. Karpiel tworzy wzorcowy ãprojekt nieduýego drewnianego 
[stojˆcego na murowanej piwnicy, 3-poziomowego] schroniska z dwuspadowym dachem krytym gontem.Ó [10]. Umyælnie niepod¸ˆczane
 do sieci kanalizacyjnej, wodociˆgowej, energetycznej oraz telefonicznej budynki mogˆ pomieæci� 20-30 turyst—w kaýdy. Pierwotne 
plany przewidujˆ konstrukcj« ok. takich 100 bac—wek [10]. Do 1989 r. PTTK zbudowa¸o 14 obiekt—w, w tym 11 bac—wek wg. 
wzorcowego projektu S. K.: na Hali Rycerzowej (jesieÄ 1975, Beskid ûywiecki); na Prze¸«czy Okraj (koniec 1975, Karkonosze); 
na Krawcowym Wierchu (1976, Beskid ûywiecki); w JaworzcuÊ(1976, Bieszczady);Êna MaciejowejÊ(1977, Gorce); w BartnemÊ
(1977, Beskid Niski);Êpod Ma¸ˆ RawkˆÊ(1979, Bieszczady);Êna BrzanceÊ(1981, Pog—rze Ci«ýkowickie, Beskid årodkowy); 
na JamnejÊ(1985, Pog—rze Ci«ýkowickie, Beskid årodkowy) oraz pod Honem (1986, Bieszczady) iÊpod 
Tr—jgarbem (1986, G—ry Wa¸brzyskie) [10].

1976
System prefabrykowanych indywidualnych dom—w mieszkalnych (ca¸orocznych domk—w weekendowych) [3]. 
ãJeden z pierwszych tego typu domk—w zosta¸ zrealizowany dla Wojciecha M¸ynarskiego na Sobiczkowej w Koæcielisku. 
W niewielkiej, nawiˆzujˆcej do sza¸asu bryle znakomicie rozwiˆzano wn«trze, wykorzystujˆc kaýdy centymetr przestrzeni. 
Jest tu salon, kuchnia, sypialnia i piwniczka mieszczˆca ãimprezowni«Ó. WykoÄczenie drewnianego wn«trza bez zb«dnych detali, 
szczere, ãsza¸aæneÓ. Krokwie z ostruganych ýerdzi, stopnie schod—w z po¸—wek, æciany z okrˆglak—w, wszystko to po¸ˆczone 
z wielkopowierzchniowymi przeszkleniami.Ó [6].

1976
Kolej krzese¸kowa Zakopane Butorowy Wierch [3].

1978 Ð 1980
Studium programowe zagospodarowania oraz projekty obiekt—w kubaturowych dla organizacji zawod—w FIS w Zakopanem w
1982 r. w konkurencjach klasycznych [3].

1978
Centrum sportowe w Che¸mie Lubelskim. Zakres opracowania: Ð plan zagospodarowania, stadion na 10 000 widz—w, hala 
sportowa, p¸ywalnia kryta, strzelnica sportowa, hotel sportowy na 100 miejsc [3].

1979 Ð 1980
Plan Zagospodarowania Narciarsko Turystycznego Turbacza, Gorce [3].

1981 Ð 1986
Praca na kontrakcie Polservice Wadeco w Syrii w biurze projektowym ãMilihouseÓ Oddzia¸ 309 w Aleppo. 
Pozycja: Ekspert Ð projektant, ostatnie dwa lata, ekspert projektant + kierownik kontraktu. 
Projekty: 
Udzia¸ w projektowaniu ãAleppo Sports CityÓ, projekt obejmowa¸:
Hal« Sportowˆ z arenˆ 20x40m. Widownia 10 000 widz—w /obiekt zrealizowany/. 
Stadion Sportowy z trybunami zadaszonymi na 75000 widz—w /obiekt zrealizowany/.
Centrum Sportowe w Latakia (Latakia Sports City)- opracowanie konkursowe na 
Mi«dzynarodowe Igrzyska Kraj—w Basenu Morza år—dziemnego w 1987 r. /druga nagroda/.
Projekt obejmowa¸: plan generalny zagospodarowania, stadion dla 40 000 widz—w, 
trzy hale sportowe na 5000, 1500 i 700 widz—w, plan generalny zagospodarowania terenu wok—¸ Hotelu Meridan w Aleppo 
z projektami koncepcyjnymi i realizacyjnymi element—w i obiekt—w architektonicznych otoczenia: p¸ywalnia otwarta, obiekty sportowe
dla rekreacji, restauracja ogrodowa, park wypoczynku, parkingi hotelowe [3].

1987 Ð 1996
Studia oærodk—w narciarskich na terenie USA, opracowanie indywidualnych projekt—w dom—w mieszkalnych i ich realizacja [3].

1997 Ð 2000
Projekty dziesi«ciu stacji narciarsko-turystyczno-rekreacyjnych [3].

1. Studium zagospodarowania oærodka olimpijskiego w Strbskim Plesie w S¸owacji;

2. Oærodek Mosorny GroÄ w Zawoji, pasmo Babiog—rskie;

3. Oærodek Polana Sosny nad Zalewem CzorsztyÄskim w Niedzicy;

4. Oærodek Toporzyska w Kroæcienku, pasmo Pienin;

5. Stacja Sport—w Zimowych LubaÄ w paæmie Turbacza;

6. Oærodek Czorsztyn Ski w Kluszkowcach na G—rze Wdýar.

7. Oærodek Lesowiec w rejonie Andrychowa i Wadowic;

8. Centrum szybowcowe Bezmiechowa ko¸o Leska w paæmie g—r S¸onnych;

9. Oærodek na g—rze Czterech Wiatr—w, Mrˆgowo, Mazury;

10. Stacja narciarsko-turystyczna Bucznik w Lipnicy G—rnej w rejonie podn—ýa pasma 
Babiog—rskiego.
Cz«æ� z powyýszych obiekt—w zaprojektowano przy wsp—¸pracy z iný. arch.
 Zenonem Remi [3].

2010 Ð Plan zagospodarowania narciarskiego ca¸ego Podhala ãResort narciarski kurortu tatrzaÄskiego.Ó 
Plan by¸ opracowany we wsp—¸pracy m.in. z czo¸owymi polskimi narciarzami, w tym Andrzejem Bachledˆ-Curuæ ãA¸usiemÓ. 
Plan resortu narciarskiego zosta¸ przygotowany w ramach konkursu (czerwiec-wrzesieÄ 2010) ãM—j pomys¸ na Ma¸opolsk«Ó [7]
organizowanego przez wojew—dztwo ma¸opolskie oraz Ma¸opolskˆ Agencj« Rozwoju Regionalnego. Koncepcja 
proponuje dwie strefy po¸ˆczonych z sobˆ wyciˆg—w i d¸ugich zjazd—w na r—ýnych trasach, bez podchodzenia na grzbiety 
wzg—rz. W strefie p—¸nocnej trasa ok. 30Ð40 km d¸ugoæci ma po¸ˆczy� wyciˆgi w Jurgowie (na wsch. od Bukowiny TatrzaÄskiej)
z wyciˆgami w Czarnej G—rze, ãskˆd przez Gliczar—w [narciarz] moýe dosta� si« do Bia¸ego Dunajca i [po¸oýonego
na zach—d od Zakopanego] Witowa.Ó[8]. Po¸udniowa strefa ma objˆ� ãrejon Kasprowego Wierchu, gdzie wed¸ug
koncepcji Karpiela, naleýy m.in. wykorzysta� pod narciarstwo takýe åwiÄski Kocio¸ i Hal« Kondratowˆ.Ó[8]

Przypisy

[1] arch. Stanis¸aw Karpiel (pol.). www.inmemoriam.architektsarp.pl. [dost«p 2019-02-07].
[2] Zakopane - Baza pochowanych cmentarza parafialnego (pol.). zakopane-parafia.polski-cmentarz.com/grobonet/. s. 3. [dost«p 2019-02-05].
[3] www.karpla.com.pl, Wayback Machine, 1 lutego 2005 [dost«p 2019-02-05] [zarchiwizowane z adresu 2005-02-01].
[4] Stanis¸aw Karpiel - Wywiad (pol.). www.naszkasprowy.pl., 2010-05-26. s. 1Ð3. [dost«p 2019-02-13].
[5] SJ_20130325.pdf (ang.). Skisprungschanzen.com. s. 52. [dost«p 2019-02-13].
[6] Jan Karpiel ãBu¸eckaÓ, Dom g—ralski wczoraj i dziæ (pol.). www.mpoia.pl, 2016-10-22. s. 23. [dost«p 2019-02-18].
[7] M—j pomys¸ na Ma¸opolsk« (pol.). nowosadecki.pl, 2010-06-18. s. 1. [dost«p 2019-02-21].
[8] M—j pomys¸ na Ma¸opolsk« (pol.). www.gazetakrakowska.pl, 2011-11-26. s. 1. [dost«p 2019-02-21].
[9] Parafia Rzymsko - Katolicka Najæwi«tszej Rodziny w Zakopanem, 34-500 Zakopane, ul. Krup—wki 1a, kancelaria parafialna: parafianajswrodziny@o2.pl , Telefony: kancelaria na cmentarzu: 18 201 26 65
[10] Bac—wki PTTK (pol.). http://szlak.info/2013/03/bacowki-pttk/, 2013-03-05. s. 1. [dost«p 2019-03-27].

Zmiany i poprawki

1. Rodzina i dom - "Drugi syn Jana i Marii (zd. Suleja) Karpiel—w", 27 kwietnia 2019 - zamiast b¸«dne "Drugi syn Jana i Marii (zd. Sulejek) Karpiel—w", 27 lutego 2019
2. Miejsce spoczynku - "(kwatera VI rzˆd 2 gr—b 5)", 27 kwietnia 2019 - zamiast b¸«dne "(sektor K3 rz 3 msc 6)", 27 lutego 2019
3. Kariera zawodowa - dodany fragment "1975, jesieÄ Ð 1986" nt. 11 turystycznych bac—wek projektu S. Karpiela, 27 kwietnia 2019

koniec has¸a

Maintainer: Dr T. Matthew Cio¸ek tmciolek@ciolek.com

Copyright (c) 2019-present by T. Matthew Cio¸ek. This Web page may be linked to any other Web pages. Contents may not be altered.

URL http://www.ciolek.com/PEOPLE/karpiel-s.html

[See also: Aboriginal Studies || Asia Search Engines || Buddhist Studies || Cio¸ek - Research Papers || Global Timeline ||
|| Information Quality || Tibetan Studies || Trade Routes || Zen Buddhism
]