Ciołek, T. Matthew. 2019. Inż. arch. Stanisław Karpiel (1926-2019): zalążek hasła z dn. 13-21 lutego 2019 "https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanisław_Karpiel_(architekt)". Canberra: www.ciolek.com - Asia Pacific Research Online.
http://www.ciolek.com/PEOPLE/karpiel-s.html

Inż. arch. Stanisław Karpiel (1926-2019):
zalążek hasła z dn. 13-21 lutego 2019
"https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanisław_Karpiel_(architekt)

[Page created: 27 Feb 2019. Page last updated: 28 Feb 2019.]

Edited by: Dr T. Matthew Ciołek

Google
 
Web ciolek.com

Stanisław Karpiel (architekt)

Stanisław Karpiel (ur. 10 listopada 1926 w Zakopanem, zm. 4 lutego 2019 w Bielsku-Białej) – polski architekt, skoczek narciarski, narciarz zjazdowy [1].

Data i miejsce urodzenia
10 listopada 1926  Zakopane
Data i miejsce śmierci
4 lutego 2019  Bielsko-Biała
Miejsce spoczynku
Nowy Cmentarz, Zakopane (sektor K3 rz 3 msc 6)
Zawód, zajęcie
architekt, skoczek narciarski, narciarz zjazdowy

Rodzina i dom

Drugi syn Jana i Marii (zd. Sulejek) Karpielów, brat Jana (1924-1933) [2] oraz Marii (?1928-).

W latach 1950tych J. i M. Karpielowie byli właścicielami zakopiańskiego gospodarstwa położonego między potokiem Spadowiec na wschodzie, Drogą pod Reglami na południu, Drogą do Daniela na zachodzie i domem własnym na północy.

Stanisław Karpiel urodził się, wychował, a następnie żył i pracował głównie w Zakopanem. Mieszkał w zbudowanym ok. ? I wojny światowej, a pózniej dwukrotnie przebudowywanym przez siebie (ok. 1953 i ok. 1961) rodzinnym góralskim domu, niedaleko Wierszyków, przy Drodze do Daniela 3 [3], ok. 850 m poniżej dolnej linii Regli. Od lat 1920-tych piętrowy dom Karpielów z oszkloną werandą i panoramicznym widokiem na Tatry – Kasprowy Wierch, Drogę pod Reglami, Giewont, Sarnią Skałkę, Czerwone Wierchy i Łysanki – funkcjonował także jako pensjonat dla wczasowiczów. Od wczesnych lat 1960-tych dom S. Karpiela zaczął służyć jako pracownia architektoniczna oraz gościnne schronisko dla coraz to liczniejszych przyjaciół architekta i jego rodziny.

Życiorys

Twórca obiektów sportowych w Polsce, Norwegii, Syrii i Słowacji. Projektant i propagator planów zagospodarowania przestrzennego i projektów dla amatorskich i wyczynowych sportów zimowych w Tatrach i Beskidach. Od 1954 członek wielu stowarzyszeń zawodowych i społecznych: Stowarzyszenia Architektów Polskich SARP (1954), Stowarzyszenia Historyków Sztuki SHS (1954) oraz Komisji Opieki nad Zabytkami Kultury i Ochrony Przyrody, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze PTTK (1954). W czerwcu 1948 S. Karpiel ukończył ostatni rok nauki w Technikum Budowlanym (d. Szkole Przemysłu Drzewnego) w Zakopanem. Od pazdziernika 1948 do czerwca 1954 studiował na Wydziale Architektury, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie (od lipca 1954, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki). W czerwcu 1954 uzyskał dyplom inż. mgr. arch. na podstawie pracy dyplomowej „Projekt teatru i filharmonii we Wrocławiu” wykonanej pod nadzorem prof. Józefa Gałęzowskiego, kierownika Katedry Kompozycji Architektonicznej, WA AGH. Jesienią 1954 rozpoczął pracę na stanowisku starszego projektanta w Pracowni Architektonicznej, Przedsiębiorstwo Konserwacji Zabytków PKZ w Warszawie. W póznych latach 1950-tych pracował w Krakowie, a od 1961 r., w Zakopanem. W latach 1996–2010 był założycielem i dyrektorem „Pracowni architektonicznej KARPLA – Stanisław Karpiel Zakopane”, której pracownikami w 2005 r. byli: mgr inż. arch. Tomasz Stopa na stanowisku architekta; mgr inż. arch. Tomasz Palusiński na stanowisku architekta; mgr inż. Franciszek Gruszka na stanowisku konstruktora budowlanego; mgr inż. Alicja Kowalska na stanowisku instalatora sieci wod.-kan.; mgr inż. Józef Nocoń na stanowisku instalatora układów elektrycznych; mgr inż. Kazimierz Czemerda oraz mgr inż. Andrzej Body na stanowisku kosztorysanta [3].

Kariera sportowa

Zimą 1945 został pierwszą osobą, która wykonała skok na Wielkiej Krokwi po opuszczeniu Zakopanego przez Niemców (29 stycznia) [4]. W latach 1949–1953 członek polskiej kadry olimpijskiej [4]. W lutym 1949 został srebrnym medalistą VIII akademickich mistrzostw świata w Szpindlerowym Młynie [5]. W czerwcu 1953 podczas zawodów prowadzonych na słomianych matach skoczni Wisła-Malinka (Beskid Śląski) S. Karpiel odnosi poważną kontuzję barku i łokcia. Wypadek niweczy jego dalsze uczestnictwo w kadrze olimpijskiej, aczkolwiek nie wyklucza dalszych treningów i zawodów w narciarstwie zjazdowym [4].

Kariera zawodowa

Do śmierci w 2019 S.K. zdobył ok. 40 lat doświadczenia [3] na wszystkich etapach projektowania nadzorów i realizacji. Posiadał uprawnienia budowlane nr 361/4251 do projektowania (bez ograniczeń) w specjalizacji architektonicznej, status twórcy oraz uprawnienia konserwatorskie.

Główne projekty i prace:

1960 – 1962
Projekt Zespołu Skoczni Narciarskiej Wielka Krokiew w Zakopanem na międzynarodowe zawody FIS 1962 /w 1961 S.K. wygrywa konkurs 
na przebudowę skoczni Wielka Krokiew [4], 1962 realizacja projektu w zespole KBPBBP, prac. TZ w Zakopanem/ [3].

1964
Udział w projektowaniu w pracowni projektowej prof. Frode Rinnanai Tweten’a, przy opracowaniu: planu zagospodarowanie tras
biegowych przy zespole Skoczni Narciarskiej Holmenkolen w Oslo w Norwegii oraz projekt pawilonu sportowego dla
sportowców i reporterów. Projekt ośrodka turystycznego w Dombos – środkowa Norwegia /obiekty zrealizowane/[3].

1965 – 1974
Odlewnia Żeliwa w Węgierskiej Górce (generalny projektant), przebudowa odlewni nr I i II, projekt odlewni nr III [3].

1965 – 1981
Praca w Krakowskim Biurze Projektowo Badawczym Budownictwa Przemysłowego KBPBBP w Krakowie.

Plan zagospodarowania, dom kultury, stadion sportowy z wieżami oświetlenia 50m, pływalna kryta i otwarta, lodowisko kryte 
/obiekty zrealizowane/ [3].

1969
Plan Zagospodarowania Centrum Łyżwiarstwa w Zakopanem, otwarty stadion łyżwiarski jazdy szybkiej na lodzie, pawilony [3].

1973 – 1974
Fabryka nart „Polsport” w Szaflarach [3].

1973 – 1975
Kolej krzesełkowa Goryczkowa-Kasprowy, plan zagospodarowania z obiektami architektonicznymi [3].

1974 – 1975
Fabryka tekstylna w Biłgoraju [3].

1974 – 1980
Współudział w opracowaniu Studium Zagospodarowania Tatrzańskiego Parku Narodowego TPN [3].

1976
System prefabrykowanych indywidualnych domów mieszkalnych (całorocznych domków weekendowych) [3]. 
„Jeden z pierwszych tego typu domków został zrealizowany dla Wojciecha Młynarskiego na Sobiczkowej w Kościelisku. 
W niewielkiej, nawiązującej do szałasu bryle znakomicie rozwiązano wnętrze, wykorzystując każdy centymetr przestrzeni. 
Jest tu salon, kuchnia, sypialnia i piwniczka mieszcząca „imprezownię”. Wykończenie drewnianego wnętrza bez zbędnych detali, 
szczere, „szałaśne”. Krokwie z ostruganych żerdzi, stopnie schodów z połówek, ściany z okrąglaków, wszystko to połączone 
z wielkopowierzchniowymi przeszkleniami.” [6].

1976
Kolej krzesełkowa Zakopane Butorowy Wierch [3].

1978 – 1980
Studium programowe zagospodarowania oraz projekty obiektów kubaturowych dla organizacji zawodów FIS w Zakopanem w
1982 r. w konkurencjach klasycznych [3].

1978
Centrum sportowe w Chełmie Lubelskim. Zakres opracowania: – plan zagospodarowania, stadion na 10 000 widzów, hala 
sportowa, pływalnia kryta, strzelnica sportowa, hotel sportowy na 100 miejsc [3].

1979 – 1980
Plan Zagospodarowania Narciarsko Turystycznego Turbacza, Gorce [3].

1981 – 1986
Praca na kontrakcie Polservice Wadeco w Syrii w biurze projektowym „Milihouse” Oddział 309 w Aleppo. 

Pozycja: Ekspert – projektant, ostatnie dwa lata, ekspert projektant + kierownik kontraktu. 
Projekty: 
Udział w projektowaniu „Aleppo Sports City”, projekt obejmował:
Halę Sportową z areną 20x40m. Widownia 10 000 widzów /obiekt zrealizowany/. 
Stadion Sportowy z trybunami zadaszonymi na 75000 widzów /obiekt zrealizowany/.

Centrum Sportowe w Latakia (Latakia Sports City)- opracowanie konkursowe na 
Międzynarodowe Igrzyska Krajów Basenu Morza Śródziemnego w 1987 r. /druga nagroda/.
Projekt obejmował: plan generalny zagospodarowania, stadion dla 40 000 widzów, 
trzy hale sportowe na 5000, 1500 i 700 widzów, plan generalny zagospodarowania terenu wokół Hotelu Meridan w Aleppo 
z projektami koncepcyjnymi i realizacyjnymi elementów i obiektów architektonicznych otoczenia: pływalnia otwarta, obiekty sportowe
dla rekreacji, restauracja ogrodowa, park wypoczynku, parkingi hotelowe [3].

1987 – 1996
Studia ośrodków narciarskich na terenie USA, opracowanie indywidualnych projektów domów mieszkalnych i ich realizacja [3].

1997 – 2000
Projekty dziesięciu stacji narciarsko-turystyczno-rekreacyjnych [3].

1. Studium zagospodarowania ośrodka olimpijskiego w Strbskim Plesie w Słowacji;

2. Ośrodek Mosorny Groń w Zawoji, pasmo Babiogórskie;

3. Ośrodek Polana Sosny nad Zalewem Czorsztyńskim w Niedzicy;

4. Ośrodek Toporzyska w Krościenku, pasmo Pienin;

5. Stacja Sportów Zimowych Lubań w paśmie Turbacza;

6. Ośrodek Czorsztyn Ski w Kluszkowcach na Górze Wdżar.

7. Ośrodek Lesowiec w rejonie Andrychowa i Wadowic;

8. Centrum szybowcowe Bezmiechowa koło Leska w paśmie gór Słonnych;

9. Ośrodek na górze Czterech Wiatrów, Mrągowo, Mazury;

10. Stacja narciarsko-turystyczna Bucznik w Lipnicy Górnej w rejonie podnóża pasma 
Babiogórskiego.

Część z powyższych obiektów zaprojektowano przy współpracy z inż. arch.
 Zenonem Remi [3].

2010 – Plan zagospodarowania narciarskiego całego Podhala „Resort narciarski kurortu tatrzańskiego.” 
Plan był opracowany we współpracy m.in. z czołowymi polskimi narciarzami, w tym Andrzejem Bachledą-Curuś „Ałusiem”. 
Plan resortu narciarskiego został przygotowany w ramach konkursu (czerwiec-wrzesień 2010) „Mój pomysł na Małopolskę” [7]
organizowanego przez województwo małopolskie oraz Małopolską Agencję Rozwoju Regionalnego. Koncepcja 
proponuje dwie strefy połączonych z sobą wyciągów i długich zjazdów na różnych trasach, bez podchodzenia na grzbiety 
wzgórz. W strefie północnej trasa ok. 30–40 km długości ma połączyć wyciągi w Jurgowie (na wsch. od Bukowiny Tatrzańskiej)
z wyciągami w Czarnej Górze, „skąd przez Gliczarów [narciarz] może dostać się do Białego Dunajca i [położonego
na zachód od Zakopanego] Witowa.”[8]. Południowa strefa ma objąć „rejon Kasprowego Wierchu, gdzie według
koncepcji Karpiela, należy m.in. wykorzystać pod narciarstwo także Świński Kocioł i Halę Kondratową.”[8]

Przypisy

[1] arch. Stanisław Karpiel (pol.). www.inmemoriam.architektsarp.pl. [dostęp 2019-02-07].
[2] Zakopane - Baza pochowanych cmentarza parafialnego (pol.). zakopane-parafia.polski-cmentarz.com/grobonet/. s. 3. [dostęp 2019-02-05].
[3] www.karpla.com.pl, Wayback Machine, 1 lutego 2005 [dostęp 2019-02-05] [zarchiwizowane z adresu 2005-02-01].
[4] Stanisław Karpiel - Wywiad (pol.). www.naszkasprowy.pl., 2010-05-26. s. 1–3. [dostęp 2019-02-13].
[5] SJ_20130325.pdf (ang.). Skisprungschanzen.com. s. 52. [dostęp 2019-02-13].
[6] Jan Karpiel „Bułecka”, Dom góralski wczoraj i dziś (pol.). www.mpoia.pl, 2016-10-22. s. 23. [dostęp 2019-02-18].
[7] Mój pomysł na Małopolskę (pol.). nowosadecki.pl, 2010-06-18. s. 1. [dostęp 2019-02-21].
[8] Mój pomysł na Małopolskę (pol.). www.gazetakrakowska.pl, 2011-11-26. s. 1. [dostęp 2019-02-21].

koniec hasła

Maintainer: Dr T. Matthew Ciołek tmciolek@ciolek.com

Copyright (c) 2019-present by T. Matthew Ciołek. This Web page may be linked to any other Web pages. Contents may not be altered.

URL http://www.ciolek.com/PEOPLE/karpiel-s.html

[See also: Aboriginal Studies || Asia Search Engines || Buddhist Studies || Ciołek - Research Papers || Global Timeline ||
|| Information Quality || Tibetan Studies || Trade Routes || Zen Buddhism
]